Gambar Hiasan AI
Anyam rambut jenazah wanita dengan betul sebenarnya merupakan satu amalan sunnah yang jarang diketahui oleh masyarakat. Ramai yang selama ini menyangka urusan jenazah wanita hanya melibatkan mandi, kafan, solat dan pengebumian sahaja, sedangkan ada juga beberapa adab lain yang sangat dianjurkan dalam Islam.
Salah satunya ialah cara mengurus rambut panjang jenazah wanita. Walaupun perkara ini dilihat kecil, ia bukan sekadar soal kekemasan, sebaliknya termasuk dalam amalan sunnah yang menunjukkan penghormatan terakhir kepada si mati. Sebab itu, ilmu seperti ini sangat wajar dipelajari, khususnya oleh wanita dan mereka yang terlibat dalam pengurusan jenazah.
Menerusi pelbagai perkongsian di media sosial, ramai mengakui baru mengetahui bahawa rambut panjang jenazah wanita boleh dianyam selepas selesai dimandikan. Perkongsian ini membuka mata masyarakat bahawa dalam pengurusan jenazah, setiap perkara ada tertib dan adab tersendiri.
Antara yang menarik perhatian ialah perkongsian seorang pengguna Facebook, Sha Ramson Abdullah yang meluahkan rasa syukur kerana mendapat ilmu baharu tentang amalan sunnah ini.
Menurutnya, dia baru mengetahui bahawa rambut jenazah wanita yang panjang boleh dianyam dan ia termasuk dalam sunnah ketika menguruskan jenazah. Walaupun bukan satu kewajipan, ilmu seperti ini sangat baik untuk diketahui dan diamalkan apabila tiba masanya.
Perkara sama turut dikongsikan oleh seorang pengguna Threads, @khailyana_, yang memaklumkan bahawa sebelum ini dia pernah terlibat menguruskan tiga jenazah wanita, namun hanya kali ini mengetahui tentang amalan menganyam rambut kepada tiga tocang dan meletakkannya ke belakang supaya lebih kemas.
Menurut penjelasan yang diberikan, posisi jenazah ketika proses itu dilakukan juga perlu dibuat dengan penuh cermat agar auratnya terus terpelihara dan urusan dapat dilakukan dengan sopan.
Apa yang lebih penting, amalan anyam rambut jenazah wanita ini bukan sekadar tradisi atau kebiasaan sesetengah tempat, sebaliknya mempunyai sandaran daripada hadis sahih. Ia diriwayatkan daripada Ummu ‘Atiyyah R.A ketika beliau bersama beberapa wanita memandikan jenazah puteri Rasulullah SAW, Zainab R.A.
Dalam hadis tersebut, disebut bahawa rambut jenazah itu dibahagikan kepada tiga bahagian, kemudian diletakkan ke belakang. Daripada riwayat inilah para ulama menjelaskan bahawa menganyam rambut panjang jenazah wanita kepada tiga tocang merupakan satu amalan sunnah.
Para ulama menghuraikan bahawa tiga bahagian yang dimaksudkan ialah satu bahagian di tengah, satu di sebelah kiri dan satu lagi di sebelah kanan. Kaedah ini dianggap paling kemas dan menepati syarah hadis serta pandangan fuqaha, khususnya dalam mazhab Syafi‘i.
Tujuannya adalah untuk memastikan rambut tidak terurai ketika proses mengkafankan jenazah, selain menjaga maruah si mati. Dalam keadaan seseorang sudah kembali kepada Pencipta-Nya, Islam tetap mengajar umatnya supaya mengurus jasad dengan penuh tertib dan penghormatan.
Perlu difahami, anyam rambut jenazah wanita ini bukanlah wajib. Menurut jumhur ulama, khususnya dalam mazhab Syafi‘i dan Hanbali, hukumnya adalah sunnah atau mustahabb.
Maknanya, jika dilakukan akan mendapat pahala dan jika tidak dilakukan tidak berdosa. Namun, apabila diketahui adanya sunnah seperti ini, amat baik untuk kita mengamalkannya sebagai tanda ihsan dalam pengurusan jenazah.
Bagi jenazah yang berambut pendek pula, memadai sekadar merapikannya sahaja tanpa perlu dipaksa untuk dibuat tocang.
Secara praktikal, cara anyam rambut jenazah wanita tidaklah sukar, tetapi perlu dibuat dengan penuh lembut dan cermat. Mula-mula, rambut disisir perlahan-lahan agar tidak kusut. Selepas itu, rambut dibahagikan kepada tiga bahagian iaitu kiri, tengah dan kanan.
Setiap bahagian kemudian dianyam seperti tocang biasa. Setelah siap, ketiga-tiga tocang itu diletakkan ke bahagian belakang kepala atau belakang badan jenazah. Inilah cara yang paling menepati sunnah sebagaimana difahami daripada lafaz hadis tersebut.
Amalan ini adalah khusus untuk jenazah wanita sahaja. Bagi jenazah lelaki, rambut hanya dirapikan tanpa perlu dibuat anyaman. Ini kerana cara pengurusan jenazah lelaki dan wanita ada beberapa perbezaan tertentu yang perlu dijaga menurut syarak.
Hakikatnya, perkara seperti ini mungkin nampak kecil, namun ia menggambarkan betapa indahnya Islam dalam mendidik umatnya agar memuliakan seseorang insan walaupun selepas dia meninggal dunia.
Setiap helaian rambut yang diurus dengan baik, setiap kain kafan yang dibalut dengan sempurna, semuanya menjadi tanda kasih sayang, adab dan penghormatan terakhir daripada mereka yang masih hidup.
Semoga perkongsian ini memberi manfaat kepada kita semua. Ilmu pengurusan jenazah tidak sepatutnya dipandang remeh kerana kita tidak tahu bila masanya kita sendiri perlu menguruskan ahli keluarga tersayang. Hari ini kita belajar untuk mengurus jenazah orang lain, esok mungkin giliran jasad kita pula diuruskan. Moga Allah SWT mengurniakan kita husnul khatimah dan menghadirkan insan-insan amanah untuk menyempurnakan urusan kita nanti.
BACA LAGI : Jenazah Syamsul Haris Telah Selamat Dikebumikan Semula
Sumber : Facebook Sha Ramson Abdullah / Threads @khailyana_ / Instagram @spjmalaysia
