Keadaan jerebu yang masih menyelubungi beberapa kawasan di Malaysia pastinya membimbangkan, terutama ibu bapa yang mempunyai anak kecil dan ahli keluarga yang berisiko mengalami masalah kesihatan.
Apabila bacaan Indeks Pencemar Udara (IPU) meningkat sehingga menghampiri paras 200 di sesetengah kawasan, orang ramai disarankan mengurangkan aktiviti luar bagi mengelakkan pendedahan kepada udara tercemar.
Dalam keadaan ini, ramai memilih untuk memakai pelitup muka sebagai langkah perlindungan. Namun, tahukah anda pelitup muka biasa atau tiga lapis sebenarnya tidak memberikan perlindungan yang sama seperti N95 ketika jerebu?
Kenapa Pelitup Muka Biasa Kurang Sesuai Ketika Jerebu?
Menurut Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), pelitup muka biasa atau surgical mask tidak direka untuk menapis zarah halus jerebu dengan tahap perlindungan seperti respirator N95.
Malah, reka bentuk pelitup muka tiga lapis yang tidak melekap rapat pada wajah membolehkan udara tercemar masuk melalui ruang di bahagian tepi.
Ini bermakna, walaupun sudah memakai pelitup muka, seseorang masih boleh terdedah kepada partikel halus yang berbahaya kepada sistem pernafasan.
Antaranya ialah PM2.5, iaitu zarah sangat halus yang mampu memasuki jauh ke dalam paru-paru dan menjejaskan kesihatan.
Zarah PM2.5 mempunyai diameter 2.5 mikrometer atau lebih kecil. Disebabkan saiznya yang sangat halus, zarah ini boleh memasuki saluran pernafasan dengan lebih mendalam berbanding habuk yang lebih besar.
Pendedahan kepada udara yang mengandungi zarah halus boleh menyebabkan kerengsaan mata, hidung dan tekak, selain memburukkan gejala bagi individu yang mempunyai penyakit pernafasan sedia ada.
KKM Saran N95, Mampu Tapis Hampir 95 Peratus Partikel
Bagi mendapatkan perlindungan lebih baik, KKM menyarankan penggunaan respirator N95 apabila seseorang perlu berada di luar ketika jerebu.
Menurut panduan KKM, N95 mampu menapis sekurang-kurangnya 95 peratus zarah ujian tertentu dalam keadaan ujian yang ditetapkan apabila digunakan dengan betul. Tahap perlindungan sebenar turut bergantung pada kesesuaian dan lekapan respirator pada wajah.
Berbeza dengan pelitup muka biasa, N95 direka supaya melekap rapat pada bahagian hidung, pipi dan dagu bagi mengurangkan kemasukan udara tercemar melalui celah pelitup muka.
Bagaimanapun, keberkesanannya bergantung pada cara pemakaian. Jika terlalu longgar atau tidak sesuai dengan bentuk wajah, perlindungannya akan berkurangan.
Sebelum menggunakan N95, pastikan bahagian hidung dan dagu ditutup dengan sempurna. Pengguna juga perlu memeriksa sama ada terdapat kebocoran udara di sekeliling respirator setiap kali memakainya.
Perlu diingat, respirator N95 membantu menapis zarah di udara tetapi tidak direka untuk melindungi pengguna daripada gas berbahaya seperti karbon monoksida.
Sekiranya N95 tidak dapat diperoleh, KKM menjelaskan pelitup muka tiga lapis masih boleh digunakan sebagai langkah perlindungan tambahan, walaupun tahap perlindungannya lebih terhad.
Dalam situasi ini, mengurangkan masa berada di luar rumah tetap menjadi langkah penting untuk mengehadkan pendedahan kepada pencemaran udara.
Kanak-Kanak, Wanita Hamil & Warga Emas Perlu Lebih Berhati-Hati
Golongan seperti kanak-kanak, wanita hamil, warga emas serta individu yang mempunyai masalah asma, paru-paru atau penyakit jantung lebih berisiko mengalami kesan kesihatan akibat jerebu.
Namun, ibu bapa perlu tahu bahawa respirator N95 bersaiz dewasa mungkin tidak sesuai untuk kanak-kanak kerana sukar mendapatkan lekapan yang sempurna.
Pelitup muka juga tidak boleh dipakaikan kepada kanak-kanak berusia bawah dua tahun.
Justeru, langkah terbaik adalah mengehadkan aktiviti luar dan memastikan ahli keluarga berada dalam persekitaran dengan kualiti udara yang lebih baik.
Bagi kanak-kanak yang mempunyai asma atau masalah pernafasan, ibu bapa perlu lebih peka terhadap perubahan gejala seperti batuk, nafas berbunyi atau kesukaran bernafas.
Jika anak mempunyai pelan rawatan asma yang diberikan doktor, pastikan ubat-ubatan yang diperlukan sentiasa tersedia dan digunakan mengikut arahan.
Ini Langkah Lindungi Keluarga Ketika Jerebu
Selain memilih pelitup muka yang sesuai, ibu bapa disarankan mengambil beberapa langkah pencegahan:
- Semak bacaan IPU sebelum membawa anak-anak keluar rumah.
- Kurangkan aktiviti luar, terutama aktiviti fizikal seperti bersukan dan bermain di padang.
- Tutup pintu dan tingkap ketika keadaan udara di luar tercemar.
- Gunakan penapis udara HEPA jika ada bagi membantu mengurangkan zarah halus di dalam rumah.
- Pantau kesihatan keluarga dan dapatkan pemeriksaan sekiranya mengalami batuk berpanjangan, semput atau gejala pernafasan lain.
Selain itu, elakkan aktiviti yang boleh menambahkan pencemaran udara di dalam rumah seperti merokok, membakar lilin secara berlebihan atau melakukan pembakaran terbuka.
Jika menggunakan penghawa dingin, pastikan sistem penapisan diselenggara dengan baik dan kurangkan kemasukan udara luar yang tercemar apabila keadaan memerlukan.
Anda mungkin berminat dengan
Ibu bapa juga boleh merancang aktiviti anak-anak di dalam rumah bagi mengurangkan keperluan mereka bermain di luar ketika bacaan pencemaran udara meningkat.
Jika berlaku sesak nafas yang teruk atau sakit dada, segera dapatkan rawatan kecemasan.
Jangan Anggap Pakai Pelitup Muka Bermakna Sudah Selamat
Dalam keadaan jerebu, pemakaian pelitup muka yang sesuai memang penting. Namun, ia bukan jaminan seseorang bebas daripada risiko pencemaran udara.
Paling penting, jangan anggap pelitup muka biasa sudah mencukupi untuk melindungi seluruh keluarga daripada zarah halus jerebu.
Sebagai ibu bapa, lebih baik mengambil langkah berjaga-jaga lebih awal daripada menunggu anak-anak mula menunjukkan gejala.
Walaupun respirator N95 memberikan perlindungan lebih baik terhadap zarah halus apabila dipakai dengan betul, penggunaannya tetap perlu disertai langkah pencegahan lain.
Ini termasuk memantau bacaan kualiti udara, mengehadkan aktiviti luar dan memberikan perhatian kepada ahli keluarga yang lebih mudah terjejas akibat pencemaran.
Ingat, kesihatan keluarga lebih utama. Jika tiada urusan penting, sebaik-baiknya kurangkan aktiviti luar sehingga keadaan udara kembali pulih.
BACA LAGI : Jerebu! Khasiat Air Kelapa dan Limau Nipis, Pilihan Sihat Untuk Kekal Terhidrat
Mencari bahagia bersama KELUARGA?
Download dan baca sekarang di
