Kes rabies di Kedah mencatatkan perkembangan membimbangkan apabila seorang lelaki berusia 31 tahun dari Kubang Pasu meninggal dunia selepas disahkan dijangkiti rabies, sekali gus menjadi kes pertama rabies dalam kalangan manusia yang dilaporkan di negeri itu sejak 1998.
Menurut Jabatan Kesihatan Negeri (JKN) Kedah, lelaki terbabit mempunyai sejarah digigit anjing terbiar pada Ogos lalu.
Dia kemudiannya mendapatkan rawatan di fasiliti kesihatan, namun tidak menerima rawatan profilaksis pascapendedahan atau post-exposure prophylaxis (PEP) rabies.
Keadaan kesihatannya mula berubah pada 18 September apabila mengalami kelesuan, kelemahan serta kebas pada anggota atas sebelah kanan badan.
Beberapa hari kemudian, pada 22 September, lelaki berkenaan mula menunjukkan gejala lebih serius termasuk kesukaran menelan, hidrofobia atau takut kepada air, aerofobia iaitu takut kepada udara atau hembusan angin, keresahan serta perubahan tingkah laku.
Pada 23 September 2026, dia mendapatkan rawatan semula sebelum dirujuk untuk rawatan lanjut dan dimasukkan ke unit rawatan rapi (ICU).
Sampel klinikal diambil pada 24 September dan keputusan ujian makmal yang diterima pada 26 September mengesahkan lelaki berkenaan dijangkiti rabies.
Perkembangan itu menjadikan kes berkenaan sebagai satu peringatan mengenai risiko jangkitan selepas seseorang terdedah kepada gigitan atau cakaran haiwan, khususnya haiwan terbiar.
JKN Kedah turut memaklumkan sebanyak 502 kes gigitan dan cakaran haiwan dilaporkan di negeri itu sehingga Ogos lalu.
Daripada jumlah tersebut, anjing mencatatkan peratusan tertinggi iaitu 65.3 peratus, diikuti kucing sebanyak 23.1 peratus dan haiwan lain sebanyak 11.6 peratus.
Sebanyak 56.2 peratus kes membabitkan haiwan peliharaan manakala 43.8 peratus lagi melibatkan haiwan terbiar.
Angka tersebut menunjukkan pendedahan kepada gigitan dan cakaran bukan hanya melibatkan haiwan terbiar. Haiwan peliharaan turut menyumbang sebahagian besar daripada keseluruhan kes yang direkodkan.
Susulan kes rabies di Kedah tersebut, JKN Kedah bersama Pejabat Kesihatan Daerah Kubang Pasu, Jabatan Perkhidmatan Veterinar Kedah serta agensi berkaitan mengambil langkah kawalan termasuk pengesanan kes secara aktif, pendidikan kesihatan kepada masyarakat, pemantauan kes gigitan haiwan serta penilaian risiko terhadap haiwan terbiar.
Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), JKN Kedah dan agensi berkaitan turut menjalankan siasatan epidemiologi bagi mengenal pasti sumber jangkitan serta laluan pendedahan kepada virus rabies.
Siasatan merangkumi sejarah perjalanan, pendedahan kepada haiwan, kontak rapat serta faktor risiko lain yang berkaitan.
Langkah tersebut penting bagi mendapatkan gambaran lebih jelas mengenai pendedahan yang berlaku serta membantu pihak berkuasa menjalankan tindakan kawalan berkaitan kes berkenaan.
Dalam masa sama, orang ramai dinasihatkan supaya tidak menghampiri, menyentuh atau memberi makan kepada haiwan terbiar bagi mengurangkan risiko gigitan atau cakaran.
Nasihat itu perlu diberi perhatian susulan kes rabies di Kedah yang melibatkan sejarah gigitan anjing terbiar sebelum mangsa mengalami gejala.
Kanak-kanak juga perlu dipantau ketika berada berhampiran haiwan yang tidak dikenali dan sebarang kejadian gigitan atau cakaran wajar dimaklumkan kepada ibu bapa atau penjaga dengan segera supaya tindakan lanjut boleh diambil.
Pemilik anjing dan kucing pula disaran memastikan haiwan peliharaan menerima vaksinasi anti-rabies mengikut nasihat pihak veterinar.
Pemilik haiwan juga perlu mengambil langkah sewajarnya untuk mengelakkan haiwan peliharaan berkeliaran tanpa kawalan, terutama di kawasan yang mempunyai haiwan terbiar.
Kes rabies di Kedah ini menjadi peringatan bahawa sebarang gigitan atau cakaran haiwan tidak boleh dipandang ringan.
Jika berlaku, segera cuci luka dengan sabun dan air mengalir sebelum mendapatkan pemeriksaan di fasiliti kesihatan untuk penilaian dan rawatan lanjut.
Orang ramai juga tidak seharusnya menunggu sehingga gejala muncul sebelum mendapatkan pemeriksaan. Maklumat mengenai jenis haiwan, lokasi kejadian, masa gigitan atau cakaran serta keadaan haiwan terbabit boleh dimaklumkan kepada petugas kesihatan ketika mendapatkan rawatan.
Penilaian oleh petugas kesihatan penting bagi menentukan tindakan dan rawatan yang diperlukan berdasarkan bentuk pendedahan yang berlaku.
Kes pertama rabies manusia yang dilaporkan di negeri itu sejak 1998 turut menekankan kepentingan kesedaran masyarakat mengenai tindakan selepas digigit atau dicakar haiwan.
Dalam menghadapi risiko rabies di Kedah, masyarakat dinasihatkan mengambil serius sebarang pendedahan kepada haiwan dan mendapatkan pemeriksaan di fasiliti kesihatan dengan segera sekiranya berlaku gigitan atau cakaran.
BACA LAGI : Tragedi Sedih, Anak Kecil 2 Tahun Maut Selepas Serangan Anjing Jalanan
Sumber : Jabatan Kesihatan Negeri Kedah
